Letras Galegas dende a trincheira: homenaxe a Begoña Caamaño e catro lecturas con conciencia de clase

Como bien sabéis, en este blog solemos redactar nuestras comunicaciones y artículos en castellano para asegurar que la información y nuestras propuestas lleguen a la totalidad de la plantilla sin ninguna barrera lingüística. Pero el calendario nos marca una fecha muy especial que llevamos en el corazón. Con vuestro permiso, hoy cambiamos el chip: hoxe pasámonos ao noso idioma para celebrar por todo o alto o vindeiro Día das Letras Galegas este domingo 17 de maio.

Dende a sección sindical de CCOO queremos render unha fonda homenaxe a unha muller que representou como poucas a perfecta simbiose entre a nosa literatura e a conciencia obreira: Begoña Caamaño, figura homenaxeada este ano. Máis aló de deixarnos xoias literarias imprescindibles, Begoña foi, ante todo, unha verdadeira compañeira de trincheira. Xornalista implacable e delegada sindical no comité de empresa da Radio Galega, a súa traxectoria vital estivo marcada polo activismo, a honestidade e a militancia feminista. Loitou incansablemente a pé de rúa contra a precariedade nos medios de comunicación, defendeu a capa e espada uns servizos públicos independentes e de calidade, e foi unha firme defensora dos dereitos das mulleres traballadoras. Ela demóstranos coa súa vida e obra que escribir e pensar en galego é tamén un exercicio continuo de resistencia política, e que a dignidade cultural debe ir sempre da man da dignidade laboral de quen a produce.

Para conmemorar este 17 de maio co mono de traballo posto, deixámosvos estas catro recomendacións literarias nas que a loita, o esforzo e a clase traballadora son as auténticas protagonistas. Ademais, lembrámosvos que estase a celebrar a Feira do Libro en Lugo e recomendámosvos moito asistir, xa que poderedes gozar dun 10% de desconto nas vosas compras ata este mesmo domingo:

Azucre, de Bibiana Candia

Esta sobrecolledora novela histórica retrata a durísima odisea real de 1.700 mozos galegos que, fuxindo da fame e da miseria no século XIX, foron recrutados polo empresario Urbano Feijóo de Sotomayor. Baixo a falsa promesa de facer fortuna nas Américas, foron levados a Cuba para ser utilizados como man de obra barata, substituíndo os escravos nas plantacións de azucre baixo unhas condicións laborais infrahumanas e un réxime de semi-escravitude.

O libro reflicte á perfección os abusos do gran capital sobre unha poboación completamente desprotexida. Amosa como a emigración forzada adoita nacer da falta de oportunidades e evidencia que, sen un marco delimitado por dereitos laborais, o sistema económico converte as persoas en simples mercadorías desbotables.

Materia e Economía e poesía: Rimas internas, de Yolanda Castaño

O aclamado poemario Materia (Premio Nacional) e o ensaio Economía e poesía (Premio Ramón Piñeiro) rachan co mito romántico de que a arte soamente se alimenta de inspiración. Castaño fala nestes libros sen andrómenas de contas bancarias, impostos, facturas sen pagar e o enorme desgaste mental e económico que supón intentar sobrevivir como traballadora autónoma no mermado tecido cultural.

Supón unha denuncia directa e tallante da crecente precariedade no mundo da cultura. Lémbranos que os profesionais culturais son clase traballadora, non seres etéreos que viven de aplausos.

Son coma glaciares os barcos de aceiro, de Cynthia Menéndez

Esta novela (Premio Losada Diéguez) serve como unha intensa carta de amor ao Vigo industrial e máis combativo. A través dos recordos dun neno, revívese a complexa atmosfera obreira de finais dos anos noventa: o ruído continuo dos estaleiros, as faíscas da soldadura, a constante toxicidade do traballo, as numerosas manifestacións e a incesante loita sindical nas rúas.

A industria naval galega sempre foi un dos nosos grandes bastións obreiros. Ler as páxinas deste libro é respirar o mesmo espírito das folgas do metal e recoñecer a fonda loita das familias traballadoras.

Virtudes (e misterios), de Xesús Fraga

Galardoada co Premio Nacional de Narrativa, esta obra reconstrúe a historia familiar do propio autor a través da figura central da súa avoa, Virtudes. Ante a terrible falta de oportunidades na Galicia da posguerra, ela vese na obriga de emigrar en solitario a Londres para traballar como empregada do fogar, aforrando libra a libra para garantir o futuro dos seus.

É un necesario monumento á clase obreira migrante e aos duros traballos de coidados. A novela reivindica ás traballadoras do fogar, un sector imprescindible que sostén o noso sistema, pero que está altamente feminizado e historicamente precarizado.

Neste vindeiro 17 de maio, dende a nosa sección sindical de CCOO animámosvos a ler en galego e a afiar o pensamento crítico. Feliz Día das Letras Galegas e viva a loita da clase traballadora!